Yapı kayıt belgesi ruhsat yerine geçer mi? Kısa cevap: Hayır. Yapı Kayıt Belgesi, bir yapıyı yapı ruhsatına ve ruhsat eklerine uygun hale getirmez. Belge, İmar Barışı kapsamında belirli koşulları taşıyan yapılar için mevcut hâliyle kullanım imkânı sağlamaya yönelik düzenlenmiştir.

Bu nedenle yapı kayıt belgesi; yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi (iskan) ve imar mevzuatına uygunluk kavramlarıyla aynı anlama gelmez.

Yapı Kayıt Belgesi Nedir?

Yapı Kayıt Belgesi, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun geçici 16. maddesi kapsamında; 31 Aralık 2017’den önce yapılmış ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar için düzenlenen bir belgedir.

Belgenin temel amacı, ilgili koşulları sağlayan yapıların mevcut durumuyla kullanılmasına imkân tanımaktır. Ancak bu durum, yapının imar planına veya yapı ruhsatına uygun olduğu anlamına gelmez.

Yapı Kayıt Belgesi Ruhsat Yerine Geçer mi?

Hayır. Yapı Kayıt Belgesi, yapı ruhsatı yerine geçmez.

Yapı ruhsatı; yeni bir yapının inşa edilmesi veya ruhsata tabi uygulamaların yapılabilmesi için ilgili idare tarafından verilen izindir. Yapı Kayıt Belgesi ise geçmişte yapılmış ve belirli koşulları taşıyan ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapılar için düzenlenmiştir.

Bu nedenle yapı kayıt belgesi bulunan bir yapı:

• Yeni yapı ruhsatı almış sayılmaz.
• Ruhsat ve eklerine uygun hâle gelmiş kabul edilmez.
• İmar planına uygunluk belgesi niteliği taşımaz.
• Yeni bir inşaat veya ilave yapı yapılmasına doğrudan yetki vermez.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı açıklamalarına göre, Yapı Kayıt Belgesi yapıyı ruhsat ve eklerine uygun hâle getirmez; yapının mevcut durumu ile kullanılmasına imkân tanır.

Yapı Kayıt Belgesi ile Yapı Kullanma İzin Belgesi Aynı mı?

Yapı Kayıt Belgesi ile yapı kullanma izin belgesi aynı belge değildir.

Yapı kullanma izin belgesi, yaygın adıyla iskan; yapının onaylı proje, yapı ruhsatı ve ilgili teknik şartlara uygun tamamlandığını gösterir. Yapı Kayıt Belgesi ise bu uygunluğu tespit eden bir belge değildir.

Bakanlığın yayımladığı açıklamaya göre, Yapı Kayıt Belgesi genel kural olarak yapı kullanma izin belgesi yerine geçmez. Ancak belgeye dayanılarak yapılabilecek bazı tapu işlemleri ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı işlemlerinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın işlem yapılabilen durumlar bulunabilir. Her işlemde ilgili idarenin güncel uygulamasının ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Yapı Kayıt Belgesi Ne Zamana Kadar Geçerlidir?

Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Bu geçerlilik, yapıya süresiz ve koşulsuz bir ruhsat hakkı tanıdığı şeklinde yorumlanmamalıdır.

Yapının bulunduğu parsel, mülkiyet durumu, imar planı, riskli yapı süreci veya dönüşüm kararı; belgenin pratik sonuçlarını etkileyebilir. Bu nedenle taşınmazla ilgili işlem öncesinde belediye, tapu müdürlüğü ve gerekiyorsa uzmanlardan güncel bilgi alınmalıdır.

Yapı Kayıt Belgesi Nasıl Alınır?

Yapı Kayıt Belgesi için yeni başvuru süreci sona ermiştir. Bakanlığın açıklamasına göre yeni belge almak için başvurular 15 Haziran 2019 itibarıyla sonlandırılmıştır. Bu nedenle bugün yeni bir yapı için Yapı Kayıt Belgesi başvurusu yapılamaz.

Yeni yapılacak yapılar ve yeni uygulamalar için yürürlükteki imar mevzuatı kapsamında gerekli ruhsat, izin ve proje süreçleri takip edilmelidir.

Yapı Kayıt Belgesi Sorgulama Nasıl Yapılır?

Mevcut bir Yapı Kayıt Belgesinin doğruluğu, e-Devlet üzerinden sunulan İmar Barışı Yapı Kayıt Belgesi Doğrulaması hizmetiyle kontrol edilebilir.

Sorgulama veya doğrulama sırasında belge üzerindeki barkod ya da karekod bilgileri kullanılabilir. e-Devlet’te Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı hizmetleri arasında bu doğrulama hizmeti yer almaktadır.

Yapı Kayıt Belgesi Olan Bir Yapı Satılabilir mi?

Taşınmaz satışları ve tapu işlemleri, yapının niteliğine, tapu kaydına, taşınmazın bulunduğu idarenin uygulamasına ve işlem türüne göre değerlendirilir. Yapı Kayıt Belgesinin bulunması, her işlem için otomatik olarak imar ve ruhsat uygunluğu sağlamaz.

Satın alma, satış, kat mülkiyeti, cins değişikliği veya işyeri açma gibi işlemlerden önce tapu kaydı, belediye dosyası, imar durumu ve belgenin kapsamı incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular